Jan Kalwin

Stwierdziliśmy już, że chrześcijaństwo znajduje swój najpełniejszy i najczystszy obraz w reformowanym wykładzie wiary. Jego głównym plusem jest to, że w ramach Pięciu Punktów Kalwinizmu prosto i zwięźle przedstawia biblijne nauczanie o zbawieniu. Tylko wtedy, kiedy te pięć prawd postrzegamy jako wzajemnie powiązane i tworzące jedną całość, możemy zrozumieć i docenić chrześcijański światopogląd w całej jego mocy i pięknie.

Powodem, dla którego wiara tak wielu chrześcijan jest słaba, a tak wiele kościołów prezentuje Ewangelię w sposób dość powierzchowny, jest to, że nie postrzegają chrześcijaństwa jako logicznie spójnego systemu. Nie wystarcza, jeżeli chrześcijanin wie tylko tyle, że Bóg go kocha, a jego grzechy zostały odpuszczone. Powinien też wiedzieć, jak i dlaczego dokonało się jego zbawienie i w jaki sposób zostało urzeczywistnione w jego życiu. Właśnie te kwestie są omówione w Pięciu Punktach Kalwinizmu.

Patrząc z historycznej perspektywy stwierdzamy, że Pięć Punktów Kalwinizmu znalazło swe odbicie w nauczaniu prezbiterian i kościołów reformowanych, a także wielu baptystów, podczas gdy Pięć Punktów Arminianizmu znalazło zwolenników wśród metodystów, luteran i również wielu baptystów.

Pięć Punktów Kalwinizmu można lepiej zapamiętać, jeżeli skojarzymy je ze słowem T-U-L-I-P.

T - Total Inability / Depravity (całkowita bezsilność / deprawacja)

U - Unconditional Election (bezwarunkowe wybranie)

L - Limited Atonement (ograniczone odkupienie)

I - Irresistible / Efficacious Grace (nieodparta / skuteczna łaska)

P - Perseverance of the Saints (zachowanie / wytrwanie świętych)

Poniżej przedstawiam tabelę, którą zapożyczyłem z "Romans: An Interprative Outline" autorstwa Davida N. Steel i Curtisa Thomasa, baptystycznych pastorów z Little Rock w Arkansas, USA. Tabela ta przedstawia i porównuje Pięć Punktów Kalwinizmu i Pięć Punktów Arminianizmu w jasny i zwięzły sposób. Można ją też znaleźć w mojej publikacji pt. "The Reformed Doctrine of Predestination". Obie zostały wydane przez Presbiterian and Reformed Publishing Co., Philipsburg, N.J.

PIĘĆ PUNKTÓW ARMINIANIZMU	PIĘĆ PUNKTÓW KALWINIZMU
1. Wolna wola / Ludzka możność Choć ludzka natura została w znacznym stopniu dotknięta przez upadek Adama, to jednak człowiek nie pozostaje w stanie całkowitej duchowej bezsilności. Bóg łaskawie daje każdemu człowiekowi zdolność do pokuty i wiary, jednak czyni to w taki sposób, aby nie kolidować z ludzką wolnością. Każdy grzesznik posiada wolną wolę, a jego los zależy od tego, w jaki sposób wykorzysta daną mu wolność. Ludzka wolność polega na tym, że człowiek może i jest zdolny do tego, aby wybierać dobro i odrzucać zło. Jego wola nie jest zniewolona przez grzeszną naturę. Grzesznik posiada siłę, aby współpracować z Duchem Św. i być odrodzonym lub oprzeć się działaniu Bożej łaski i zginąć. Nienawrócony grzesznik potrzebuje pomocy Ducha Św., ale nie musi zostać odrodzony przez Ducha zanim uwierzy, gdyż wiara jest aktem ludzkiej woli i poprzedza nowe narodzenie. Wiara jest darem grzesznika dla Boga, jest jego wkładem w dzieło zbawienia.	1. Całkowita bezsilność / Całkowita deprawacja Z powodu upadku Adama człowiek nie jest w stanie uwierzyć Ewangelii. Grzesznik jest duchowo martwy, ślepy i głuchy na Boże sprawy. Ma przewrotne i zepsute serce. Jego wola nie jest wolna, ale znajduje się w niewoli grzesznej natury. Jest tak samo duchowo martwy i oddzielony od Boga jak upadli aniołowie – “umarliście przez upadki i grzechy wasze” (Ef. 2:1). Dlatego nie chce i nie może dokonać wyboru dobra w duchowej sferze. Zatem, aby przyprowadzić grzesznika do wiary w Chrystusa, potrzeba czegoś więcej niż tylko pomocy Ducha Św., a mianowicie odrodzenia, przez które Duch powołuje grzesznika z duchowej śmierci do życia i daje mu nową naturę. “Musicie się na nowo narodzić” (Jn. 3:7). Wiara nie jest ludzkim wkładem w dzieło zbawienia, ale jest częścią Bożego daru łaski, którym jest zbawienie – jest darem Boga dla grzesznika, nie zaś darem grzesznika dla Boga. “Albowiem łaską zbawieni jesteście przez wiarę i to nie z was: Boży to dar; nie z uczynków, aby się kto nie chlubił.” (Ef. 2:8-9).
2. Warunkowe wybranie Bóg przed założeniem świata wybrał pewne osoby do zbawienia, gdyż przewidział, że pozytywnie odpowiedzą na Jego powołanie. Wybrał zatem tylko tych, o których wiedział, że sami z siebie uwierzą Ewangelii. Wybranie zostało więc uwarunkowane reakcją człowieka. Wiara, którą Bóg przewidział, i która stała się podstawą wybrania, nie jest darem Boga dla grzesznika (nie jest wynikiem odradzającego działania Ducha Św. w człowieku), ale jest wynikiem ludzkiego wyboru. To, kto uwierzy, i tym samym to, kto zostanie wybrany, zostało całkowicie uzależnione od ludzkiej decyzji. Bóg wybrał tych, o których wiedział, że z własnej i nieprzymuszonej woli wybiorą Chrystusa. Tak więc wybranie Chrystusa przez człowieka, nie zaś wybranie człowieka przez Boga, jest ostateczną przyczyną zbawienia.	2. Bezwarunkowe wybranie Bóg przed założeniem świata wybrał pewne osoby do zbawienia, gdyż taka była Jego suwerenna wola. Ten wybór nie był oparty na ich przewidzianej reakcji lub posłuszeństwie, np. wierze, pokucie itp. Wręcz przeciwnie, Bóg daje wiarę i przyprowadza do pokuty każdego, kogo wybrał. Zarówno wiara, jak i pokuta są rezultatem, nie zaś przyczyną Bożego wybrania. Dlatego wybranie nie zostało uwarunkowane jakimikolwiek moralnymi zaletami lub przewidzianymi reakcjami człowieka. Tych, których Bóg suwerennie wybrał, przyprowadza mocą Ducha Św. do przyjęcia Chrystusa. Tak więc wybranie człowieka przez Boga, nie zaś wybranie Boga przez człowieka, jest ostateczną przyczyną zbawienia.
3. Uniwersalne odkupienie Dzieło odkupienia dokonane przez Chrystusa umożliwiło każdemu człowiekowi dostąpienie zbawienia, jednak nikomu nie zapewniło zbawienia. Choć Chrystus umarł za wszystkich i za każdego, tylko ci, którzy w Niego wierzą, będą zbawieni. Śmierć Chrystusa sprawiła, że Bóg może przebaczyć grzechy grzesznika pod warunkiem, że ten wierzy, jednak faktycznie nie usunęła żadnego grzechu. Odkupienie, tudzież przebłaganie, którego dokonał Chrystus na krzyżu, staje się skuteczne jedynie wtedy, kiedy człowiek podejmie decyzję o jego przyjęciu.	3. Ograniczone odkupienie Dzieło odkupienia zostało dokonane przez Chrystusa w celu zbawienia wybranych i faktycznie zapewniło im zbawienie. Śmierć Chrystusa była śmiercią zastępczą poniesioną za grzechy konkretnych grzeszników. Chrystus nie tylko usunął grzechy swego ludu, ale też zapewnił wszystko, co potrzebne dla ich zbawienia, włączając w to wiarę, która jednoczy ich z Nim. Dar wiary jest skutecznie przekazywany przez Ducha wszystkim, za których umarł Chrystus, przez co ich zbawienie jest pewne.
4. Człowiek może skutecznie opierać się działaniu Ducha Świętego. Duch powołuje wewnętrznie wszystkich tych, którzy są powołani zewnętrznie przez głoszoną Ewangelię. Robi, co może, aby każdego grzesznika doprowadzić do zbawienia. Jednak ponieważ człowiek posiada wolną wolę, może skutecznie opierać się temu powołaniu. Duch nie może odrodzić grzesznika, zanim ten nie uwierzy. Wiara, która jest wkładem człowieka w dzieło zbawienia, poprzedza narodzenie na nowo i sprawia, że jest ono możliwe. Tak więc ludzka wolna wola ogranicza działanie Ducha w przekazywaniu ludziom zbawczego dzieła Chrystusa. Duch Św. może pociągnąć ku Chrystusowi jedynie tych, którzy Mu na to pozwolą. Zanim człowiek pozytywnie nie zareaguje na głoszoną Ewangelię, Duch nie może dać mu życia. Dlatego Boża łaska nie jest niezwyciężona, ale może być i często jest odrzucana przez człowieka.	4. Skuteczne powołanie przez Ducha Świętego / Nieodparta łaska Obok ogólnego powołania do zbawienia, które jest skierowane do każdego, kto słyszy głoszoną Ewangelię, Duch Św. kieruje do wybranych specjalne, wewnętrzne powołanie, które w sposób niezawodny doprowadza ich do zbawienia. Powołanie zewnętrzne, które jest skierowane do wszystkich bez wyjątku, może zostać i często jest odrzucane, podczas gdy powołanie wewnętrzne, które jest skierowane tylko do wybranych, nie może być odrzucone. Jego skutkiem zawsze jest nawrócenie. Poprzez to specjalne powołanie Duch nieodparcie pociąga ludzi do Chrystusa. Nie jest w tym ograniczony przez ludzką wolę ani uzależniony od ludzkiej współpracy. Duch łaskawie sprawia, że wybrany grzesznik współdziała, wierzy, pokutuje i chętnie, z własnej woli zwraca się ku Chrystusowi. Dlatego Boża łaska jest nieodparta. Nigdy nie ponosi porażki. Zawsze doprowadza do zbawienia tego, komu jest okazana.
5. Odpadnięcie od łaski Ci, którzy wierzą i prawdziwie dostąpili zbawienia, mogą je utracić z powodu braku wytrwania w wierze i dobrych uczynkach. Tak też się dzieje w przypadku niektórych. Nie wszyscy arminianie zgadzają się z tym punktem. Niektórzy z nich wierzą w wieczne bezpieczeństwo wierzących, tzn. że odrodzony grzesznik nie może zginąć.	5. Zachowanie / wytrwanie świętych Wszyscy, którzy zostali wybrani przez Boga, odkupieni przez Chrystusa i odrodzeni przez Ducha Św., są zbawieni na zawsze. Są zachowani w wierze mocą Boga Wszechmogącego i w ten sposób każdy z nich wytrwa w wierze do końca.
Arminianizm naucza, że: Zbawienie dokonuje się przez połączony wysiłek BOGA, który podejmuje inicjatywę, i CZŁOWIEKA, który musi pozytywnie odpowiedzieć – ta odpowiedź jest warunkiem decydującym o zbawieniu. Bóg zapewnił zbawienie dla wszystkich ludzi, ale staje się ono skuteczne tylko dla tych, którzy z własnej wolnej woli podejmują decyzję, by współpracować z Bogiem i przyjąć Jego propozycję łaski. W krytycznym momencie ludzka wola pełni decydującą rolę. Tak więc to CZŁOWIEK, a nie Bóg, decyduje o tym, kto dostąpi zbawienia.	Kalwinizm naucza, że: Zbawienie dokonane zostało przez wszechmocnego trójjedynego Boga. Ojciec wybrał ludzi, Syn za nich umarł, Duch Św. sprawia, że śmierć Chrystusa staje się skuteczna w życiu wybranych przez wzbudzenie w nich wiary i przywiedzenie ich do pokuty, w ten sposób sprawiając, że chętnie poddają się Ewangelii. Ten cały proces (wybranie, odkupienie, odrodzenie) jest dziełem Bożej łaski. Tak więc to BÓG, a nie człowiek, decyduje o tym, kto otrzyma dar zbawienia.